AI & ethiek

A presentation at Pulse in April 2026 in The Hague, Netherlands by Hidde de Vries

Slide 1

Eth ek en AI Een inleiding i Hidde de Vries, BZK/VRO Pulse, 9 april 2026

Slide 2

Slide 3

Slide 4

Slide 5

i i F losof e en KI Wat is kennis? Hoe werkt taal? Wat is waar? Wat is mooi? Ben ik omdat ik denk?

Slide 6

“kritisch”

Slide 7

Ethiek hoe te handelen? wat te doen?

Slide 8

Ethiek j wat doet ertoe? hoe weeg e waarden?

Slide 9

Fundamentele rechten Respect voor mensel ke waard ghe d Vr he d van het nd v du Gel khe d, nond scr m nat e en sol dar te t Respect voor democrat e en rechtvaard ghe d Burgerrechten (waaronder goed bestuur) T i T i i i i i i i j i i i i i i i j i i i j i i Van fundamentele rechten (uit EU reaty, Charter of Fundamental Rights) naar ethische principes. Uit: Ethics Guidelines for rustworthy AI, door de High-Level Expert Group on Artificial Intelligence (2019).

Slide 10

Ethische principes Respect voor mensel ke waard ghe d U tlegbaarhe d Voorkomen van schade (harm prevention) Rechtvaard ghe d (fairness) i T i i T i j i i i Van fundamentele rechten (uit EU reaty, Charter of Fundamental Rights) naar ethische principes. Uit: Ethics Guidelines for rustworthy AI, door de High-Level Expert Group on Artificial Intelligence (2019).

Slide 11

i i i i kunstmat ge ntell gent e

Slide 12

“AI” heeft veel definities, het is soms een marketingterm

Slide 13

Slide 14

Bron: Tey Bannerman (teybannerman.com/strategy/2026/03/31/how-many-microsoft-copilot-are-there.html)

Slide 15

Slide 16

i i i i kunstmat ge ntell gent e

Slide 17

Slide 18

Slide 19

i i i i kunstmat ge ntell gent e

Slide 20

Natuurl ke taalverwerk ng j i i i j i deelgebied van KI gericht op lezen, schr ven en commun ceren in natuurlijke taal (bv speech recognition, machinevertaling)

Slide 21

Mach ne Learn ng i i i i i het proces waarin machines zelf dingen n categor eën leren ndelen na het bekijken van grote hoeveelheden gelabelde voorbeelden

Slide 22

Agents taak-gebaseerde systemen die namens mensen kunnen handelen

Slide 23

Generat eve AI i (grote) taalmodellen die zijn getraind om tekst, media of code te genereren op basis van prompts

Slide 24

“word calculators” “bijna menselijke intelligentie”

Slide 25

over AI wil je weten… i Hoe het wordt gemaakt Hoe het wordt verkocht Hoe het wordt gebru kt

Slide 26

training data

Slide 27

Slide 28

i AI bedrijven gebruiken heel veel boeken, muziek, beelden en tekst zonder toestemm ng

Slide 29

OpenAI, tegen UK House of Lords: - “we dachten dat trainen niet onder copyright viel” - “we kunnen ons bedrijf niet runnen zonder copyrighted materiaal”

Slide 30

Slide 31

Slide 32

materiaal- en stroomgebruik

Slide 33

International Energy Agency,

Slide 34

International Energy Agency,

Slide 35

Slide 36

Slide 37

Colocation datacentra Grootste datacentra (“campuses”) tot voor kort tot 1MW ~150 MW Wat er nu aan komt (“megacampuses”) ~1-2000 MW Empire of AI, chapter 12.

Slide 38

Eemshaven, the Netherlands

Slide 39

Middenmeer, the Netherlands 110 hectare / 271 acres

Slide 40

Voorkomen van schade j i i i j i j i i vr he d om te ondernemen van B g Tech gelu dsschade, watertekort, stroompr zen b omwonenden

Slide 41

Voorkomen van schade j i j i j i i j i behoefte van mensen en bedr ven om hun leven makkel ker te maken gelu dsschade, watertekort, stroompr zen b omwonenden

Slide 42

er zitten waarden in (technologie is nooit neutraal)

Slide 43

Slide 44

“[ Baldur Bjarnason, “Poisoning for propaganda” i baldurbjarnason.com/2025/poisoning-for-propaganda

Slide 45

“[ Baldur Bjarnason, “Poisoning for propaganda” i baldurbjarnason.com/2025/poisoning-for-propaganda

Slide 46

Slide 47

T Hoe het gemaakt wordt raining op grotendeels gestolen data. Data bevat vooroordelen. “Data-taggers” met psychische schade.

Slide 48

T Hoe het gemaakt wordt raining op grotendeels gestolen data. Data bevat vooroordelen. “Data-taggers” met psychische schade. Benodigt grote hoeveelheden zeldzame metalen. Gebruikt vele malen meer stroom en water dan alternatieven.

Slide 49

Slide 50

i Hoe het wordt gemaakt Hoe het wordt verkocht Hoe het wordt gebru kt

Slide 51

Charles Babbage

Slide 52

Slide 53

“It i – Ada Lovelace, in Note G

Slide 54

Ja, er zijn interessante en effectieve toepassingen. Maar… overdrijving en hype liggen steeds op de loer.

Slide 55

Slide 56

Meer lobby dan energ e + pharma b elkaar j i T i T Geld in euro’s uitgegeven aan lobby’en in Brussel. Bron: he EU’s Lobby League able (Corporate Europe)

Slide 57

“Het is onvermijdelijk”

Slide 58

“Het is onvermijdelijk” j i voor AI-bedr ven

Slide 59

Slide 60

Is er wel een tekort aan intelligentie? (Felienne Hermans bij Buitenhof)

Slide 61

Is er wel een tekort aan intelligentie? (Felienne Hermans bij Buitenhof)

Slide 62

“Het bespaart tijd”

Slide 63

https://metr.org/blog/2025-07-10-early-2025-ai-experienced-os-dev-study/

Slide 64

Slide 65

“Anders gaan we achterlopen”

Slide 66

“Dat wordt nog wel opgelost”

Slide 67

Slide 68

“Het is maar een tool”

Slide 69

“[Hij/zij] [denkt/vindt]…”

Slide 70

Hoe het verkocht wordt Een best groot deel van het enthousiasme is marketing (al sinds 1956). Soms blind vertrouwen in dat alles steeds beter wordt, dat is niet zeker. Antropomorphisme.